Zaterdag 24 augustus 2019

Een hogeschool is geen ‘universiteit light’

Geschreven door Joris Hindryckx op 21-05-2019

Joris Hindryckx is algemeen directeur van Hogeschool VIVES en voorzitter van de raad van bestuur van de VLHORA (Vlaamse Hogescholenraad).

 

Hogescholen willen geen spiegelbeeld zijn van universiteiten, geen universiteiten light. Hogescholen en universiteiten bieden een keuze tussen twee volwaardige alternatieven. 

In tegenstelling tot universiteiten zijn hogescholen in de eerste plaats onderwijsinstellingen waar opleidingen theorie en praktijk mixen. Studenten worden er gevormd tot sterke professionals, en  leren er een vak en een job.  Hogescholen vormen slimme ondernemers, grensverleggende kunstenaars,  professionals die de wereld beter kunnen maken vanuit hun werk in de bedrijfswereld, in de gezondheids- en welzijnssector en in het onderwijs.

Hogescholen werken ook rechtstreeks mee aan kennisgedreven ontwikkelingen via praktijkgericht onderzoek en innovatieve maatschappelijke dienstverlening.  Hierbij werken docenten en studenten samen met het werkveld en dragen ze bij tot oplossingen die op de werkvloer mee het verschil maken. Bovendien gebeurt dit praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek ook in interactie met universiteiten en andere kenniscentra. Zo lossen hogescholen via deze co-creatie de Vlaamse innovatieparadox op. Dit samenspel bevrucht tevens de dynamiek, vernieuwing en kwaliteit van de opleidingen zelf. 

Deze lerende biotoop daagt de student uit om het beste van zich te geven.  Een biotoop waar onderwijs, praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek en werkveld hecht verbonden zijn, en garant staat voor een toonaangevende praxis. Graduaats-, bachelor- en masteropleidingen met een professionele finaliteit in één en dezelfde leeromgeving, biedt bijkomend enorm veel kansen om deze praxis-biotoop aan de hogescholen nog te verdiepen. Het biedt ook kansen aan onze afgestudeerde professionals om door te groeien. En daarvoor doen we het toch?

Universiteiten daarentegen zijn in de eerste plaats onderzoeksinstellingen die excellent fundamenteel onderzoek verrichten. Onderzoek dat uiteraard heel sterk het academisch onderwijs voedt en het is een rijkdom dat studenten, die academisch gevormd worden, onderwijs kunnen volgen dat sterk gealigneerd is met de onderzoekdomeinen binnen de universiteit. Kennis staat hier nog steeds meer centraal dan kunde.

Vandaar dat hogescholen en universiteiten perfect naast en met elkaar kunnen fungeren. Het zou ook een sterke verschraling in het onderwijsaanbod en de innovatieketen zijn, indien de hogescholen het spiegelbeeld van de universiteiten zouden worden. Spiegelbeelden verdampen en tegelijkertijd zou het praktijkgericht onderwijs en onderzoek mee verdampen. Hogeschool is met andere woorden geen verkleinwoord van universiteit!

Een hogeschool is dus geen ‘universiteit light’. Hogescholen en universiteiten bieden een keuze tussen twee volwaardige, complementaire alternatieven aan en zijn beiden van maatschappelijk belang omdat zij samen het spectrum van het talent voor morgen vormen.

Maar dit talent voor morgen zal zichzelf ook moeten blijven vervolmaken. Hogescholen zijn nu al de grote pleitbezorgers voor het levenslang leren en werken daar ook aan. Diploma’s verdienen een onderhoudscontract in een snel veranderende arbeidsmarkt.

Maar ook uitdagingen in het werkveld worden complexer en meer onvoorspelbaar. De state-of-the-art in de praktijk verandert steeds sneller en diepgaander. Daarom moeten professionele bachelors gecombineerd met professionele ervaring in het werkveld op een later moment in hun loopbaan de competenties met het kwalificatieniveau van een master kunnen bereiken, zonder aan de universiteit te hebben gestudeerd. Dat is al mogelijk in andere Europese landen en het is een toegevoegde waarde voor de professional en het werkveld. Wij staan er dan ook op dat dit parcours in de toekomst op een of andere manier kan verzilverd worden in de vorm van een professionele master. Dit voorstel is geen bedreiging voor de Vlaamse universiteiten.  Het is in welbepaalde niches een verdieping van de professionele biotoop aan de hogescholen. En is precies daarom waardevol voor student en werkveld én complementair met de biotoop aan de universiteiten.  

Door resoluut in te zetten in de ontwikkeling van de professionele biotoop aan de hogescholen, zal goed geweldig worden. Voor student en werkveld, en dus ook voor welvaart en welzijn in Vlaanderen.